و خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ واحِدَةٍ وَ خَلَقَ مِنْها زَوْجَها وَ بَثَّ مِنْهُما رِجالًا كَثِيراً وَ نِساءً « 2 » و آيهء لِيَتَّخِذَ بَعْضُهُمْ بَعْضاً سُخْرِيًّا « 3 » و معنى حديث « انّ اللّه يرزق العباد بعضهم من بعض » « 4 » مىباشد . و چنان كه مىبينى كه از براى رسانيدن ربوبيت ، رحمت و عطوفت خود را به اطفال ، پدر و مادر را ، اسباب و آلات نموده و لهذا حق آنها را بر اولاد عظيم شمرده و فرموده است وَ وَصَّيْنَا الْإِنْسانَ بِوالِدَيْهِ إِحْساناً حَمَلَتْهُ أُمُّهُ كُرْهاً وَ وَضَعَتْهُ كُرْهاً « 5 » و فرموده است كه وَ لا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئاً وَ بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً « 6 » هر مردى را بالنسبه به ترتيب امور زنان ، آلت و سبب قرار داده و فرموده است كه الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ « 7 » و همچنين هر سلطانى را بر رعيّت و هر عالمى را بر جاهل و هر غنىّ را بر فقير و هر مال‌دار را بر اموال خود و على هذا القياس . و اين معنى حديثى است كه فرمودند كه قوام دنيا به شش طايفه است ؛ سلطان عادل ، رعيت منصف ، عالم عمل نماينده و جاهل سؤال‌كننده ، غنى دهنده و فقير صبر و شكر نماينده ، و سلطان كه عدالت نكرد رعيت بىانصاف مىشود و عالم كه به علم خود عمل ننمود ، جاهل ترك سؤال و ترك تبعيت مىنمايد و غنى كه عطاء خود را نداد صبر و شكر فقير ، زايل مىگردد و دنيا و بناى آن فاسد مىشود و برهم مىخورد . بلكه اعضاء و اجزاء يك شخص را ، بعض از آنها را سبب و آلت تربيت و تدبير بعضى ديگر قرار داده است چنان كه مىبينى كه گوش اسباب ديدن چشم و برعكس و آنها را اسباب حركت جوارح ديگر و حركت پاى ، سبب حركت دست و حركت همگى سبب اكل ، شرب ، پوشيدن لباس و امثال اينها را قرار داده است و مثال اين امر ربوبيت

--> ( 2 ) . نساء : 1 ( 3 ) . زخرف : 32 ( 4 ) . كافى ، ج 6 : 187 / 11 ( 5 ) . احقاف : 15 ( 6 ) . نساء : 40 ( 7 ) . نساء : 38